top of page
Synergy Logo TR.png

Enerji Sektöründe Kadınların Katılımı - Büşra Selin Kartal


Enerji, küresel ölçekte tüm canlıları ilgilendiren bir alandır, dolayısıyla herkesin söz sahibi olması gerekir. Buna rağmen enerji sektöründeki kadın sayısı artmaya devam etse de cinsiyet eşitliği hala sağlanamıyor. Dünyada enerji türleri değişirken ve yeşil geçiş artırılmaya çalışılırken, bu önemli sektörde kadınların temsilinin düşük olması önemli bir eksiklik olmaya devam ediyor. Bu durumun birçok nedeni var: hem kadınlar hem de sektör için.


Ne yazık ki, sektörde hala büyük bir ücret eşitsizliği var. Bu durum demokratik olarak sınıflandırılan ülkelerde de böyledir. 2016 yılında ABD'de enerji sektöründe bir erkek çalışanın medyan maaşı 75.800 dolar iken, kontrollü kadın ücreti 70.200 dolar ve kontrolsüz kadın ücreti 58.500 dolar oldu. Ayrıca 2022 verisinde erkeklerin kazandığı 1$'a göre kontrolsüz kadın ücreti 0,88$ iken kontrollü kadın maaşı 0,98$'dır. Bazı iyileştirmeler olsa da, kadın ve erkek arasında hala bir ücret eşitsizliği var. 2020 verilerine göre İngiltere'de petrol ve gaz sektöründe çalışan kadınlara aynı işte çalışan erkeklere göre %22 daha az ücret ödeniyor. Ayrıca dünyanın birçok yerinde enerji ve madencilik şirketlerinin bulunduğu Kanada'da 2018 verilerine göre madencilik, taşocakçılığı, petrol ve gaz çıkarma sektörlerinde kadınların ücretleri erkeklere göre %6,7 daha az. Ücret eşitsizliğinin yüksek olduğu sektörlerde çalışanların yüksek motivasyona sahip olmaları beklenemez.


Diğer bir sorun ise sektördeki kadınların katılımının düşük olmasıdır. Özellikle üst düzey yetkili sayısının az olduğu, kişilerin terfi ettirilememesinin de bir diğer motivasyon düşürücü neden olduğu görülmektedir. Kadınlar, erkeklerle aynı akademik niteliklere sahip olmalarına rağmen üst düzey pozisyonlarda daha az istihdam edilmektedirler. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)'nın 2500 firma üzerinde yaptığı araştırma, yüksek rütbeli pozisyonların sadece %13,9'unun kadın olduğunu buldu. Aynı çalışmada uluslararası büyük şirketlerde kadınların daha fazla temsil edildiği belirtilirken, bu durum büyük şirketlere olan yüksek talepleri nedeniyle yatırımcıların sürekli sorgulanmasıyla açıklanmaktadır. Büyük şirketler çevre, kadın hakları, çeşitlilik ve çalışan hakları hakkında kamuya açık raporları paylaşır. Bu şeffaflık sağlayan uygulama, belki de kamuoyunun tepkisinden kaçınmak için veya bir PR aracı olarak şirketlerin geri kaldıkları konularda özeleştiri yapmalarına ve kendilerini geliştirmelerine de olanak sağlıyor. Politikalarını bu yönde geliştiren şirketlerde kadınların daha fazla temsil edildiğini söylemek mümkündür.


Kadınların özellikle ağır sanayi gerektiren işlerde istihdamı erkeklere göre daha düşüktür. Bu da enerji gibi sektörlerde kadınların yerinin olmadığını düşünmemize neden oluyor. Ancak kadınların enerjide istihdamı ağır sanayi ile sınırlı değildir. Diğer alanlara bakıldığında, işletme, ekonomi, muhasebe, finans, mühendislik, bilgisayar bilimi, siyaset bilimi, jeoloji, kimya vb. tüm ana dallar, bu gibi alanlardan mezun olan birçok kadın enerji sektöründe çalışabilir. bu alanlarda. Belki de buradaki en önemli sorunlardan biri, kalıplaşmış toplumsal cinsiyet rollerinin yıkılmaya çalışıldığı bu dönemde kadınların sektördeki rolleri konusunda yeterince bilgilendirilmemesidir. Dolayısıyla bu sektörlerde çalışmak isteyen kadınlar kalıp yargılardan dolayı 1-0 geriden başlamaktadır.


Sektörün bu büyük eksikliklerinden sonra kültürel ve sosyal normların yarattığı engeller daha büyük bir sorundur. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA)'nın yenilenebilir enerji sektörü üzerine yaptığı araştırmada, cevapların %72'si kültürel ve sosyal normların en büyük üç kısıtlamadan biri olduğu yönünde. Ayrıca kadınlara verilen mesleki eğitim de düşük düzeydedir. İnsanların %41'i cinsiyete özel eğitim fırsatlarının olmamasını bir engel olarak görüyor. Kadınların en çok bu normlardan ve sosyal yönelimlerden etkilendikleri söylenebilir. Kariyer seçimlerine sosyal olarak daha faydalı olduğu düşünülen alanları dahil edebilirler. Yine IRENA raporlarına göre bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarındaki kız öğrenci sayısı azdır. Buna göre yenilenebilir enerji sektöründe çalışan kadınların %45'i yönetici pozisyonlarında, %28'i STEM alanlarında çalışmaktadır.


Devletin enerji sektörüne verdiği önem ve buna bağlı olarak bilgi ve istihdamın artırılması ve devlet teşviklerinin varlığı ile kişilerin sektöre yönelik tercihi arttırılabilir. Rusya, demokrasi düzeyi düşük bir ülke olarak kadın temsilinin artırılabileceğinin iyi bir göstergesidir. Enerji şirketlerinde kadınların en fazla temsil edildiği ülke %23,1 ile Rusya. Liste %15,5 ile Avustralya ve Birleşik Krallık ile devam ediyor. Ayrıca Rusya'da enerji sektöründe kadın istihdamı, enerji dışı sektörlere göre daha yüksektir. Enerji sektörü birçok ülkede devlet temelli olduğundan ve devlet tarafından yönetildiğinden, hükümetlerin sektörde kadın istihdamını destekleyecek adımlar atması gerekiyor.


Özellikle yenilenebilir enerjide kadınlar için güzel fırsatlar var. Kadınlar ayrıca alternatif enerji kaynakları için birçok girişimci proje başlattı. Ancak bu alanlarda kadınlar dünyanın yüzde 32'sini oluşturuyor. Sektörde karşılaştıkları birçok soruna rağmen kadınlar sayılarını artırmaya devam ediyor ancak bu sorunların ortadan kaldırılması için bazı çözümler önerilebilir. Öncelikle yukarıdaki sorunlardan yola çıkarak sektördeki ücret eşitsizliğinin giderilmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Devletlerin çalışan eşitsizliğini ortadan kaldırmak için cinsiyetten bağımsız olarak çalışan haklarını düzenlemesi daha iyi olacaktır. Çünkü, belirtildiği gibi enerji sektörü, devletlerin yakından ilgilendiği sektörlerden biridir. Toplumun kadınlara engel oluşturmayı bırakması gereken sosyal normların olduğu durumlar da vardır. Bu, toplumlarımızda zaman alıcı olsa da, kadınları kendilerine dayatılan rollerin dışında istihdam etmek ve onlara sorumluluk vermek, dünya çapında kadın haklarını iyileştirecektir. Ayrıca kadınların enerji sektörünü bilinmezlikten çıkarıp sektör hakkında bilgi sahibi olmaları gerekiyor. Bunun için öğrencilerin kariyer ve okul tercih dönemlerinde okullarda terfiler yapılabilir. Kadınlara yönelik daha kapsayıcı mesleki eğitim, teşvik programları ve kadın girişimcilerin desteklenmesi yoluyla kadınlar sektöre kazandırılabilir. Ayrıca halihazırda sektörde çalışan kadınların yaşadıkları sorunları dinlemek ve iyileştirme çalışmaları yapmak sektörü birbirine tavsiye ederek kadın sayısını artıracaktır (Cinsiyete dayalı mobbing, tercih edilmeme, terfi alamama, sözlü, fiziksel, psikolojik şiddet, yıldırma gibi sorunlar olabilir).


Kadınların iş dünyasına katılımı arttıkça enerji sektöründe de sayıları artacaktır. Kadınların çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve enerji sektörüne katılımı hem ülkeler hem de enerji şirketleri için büyük bir fırsat. Kadınların daha fazla katılım gösterdiği ülkelerde enerji sektörlerinin önemli konumlarda olduğu unutulmamalıdır.

Comentarios


bottom of page